CƠ HỘI VÀ THỰC TIỄN LIÊN THÔNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC VÀ CAO HỌC CHO SINH VIÊN

 

CƠ HỘI VÀ THỰC TIỄN LIÊN THÔNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC VÀ CAO HỌC CHO SINH VIÊN

Th.S. Nguyễn Quang Khải

7.1. Thực tiễn liên thông chính quy cho hệ trung cấp, cao đẳng những năm qua.

Giai đoạn trước 7/2/2013

Trong giai đoạn này, quy định về việc liên thông từ hệ trung cấp lên cao đẳng và cao đẳng lên đại học khá dễ dàng. Theo Điều 4 quyết định 06/2008/QĐ-BGDĐT ngày 13 tháng 02 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về điều kiện để được liên thông như sau:

  • Ø Những người đã có bằng tốt nghiệp trung cấp hoặc bằng tốt nghiệp cao đẳng có nhu cầu học tập lên trình độ cao đẳng hoặc đại học.
  • Ø Đối với đào tạo liên thông từ trình độ trung cấp lên trình độ cao đẳng hoặc từ trình độ cao đẳng lên trình độ đại học, người tốt nghiệp loại khá trở lên được tham gia dự tuyển ngay sau khi tốt nghiệp; người tốt nghiệp loại trung bình phải có ít nhất 1 năm làm việc gắn với chuyên môn được đào tạo mới được tham gia dự tuyển.
  • Ø Đối với đào tạo liên thông từ trình độ trung cấp lên trình độ đại học, người có bằng tốt nghiệp trung cấp phải có ít nhất 3 năm làm việc gắn với chuyên môn được đào tạo mới được tham gia dự tuyển.

Theo nhiều chuyên gia cho rằng, trong giai đoạn này, liên thông là con đường vòng quá dễ để đến với tấm bằng đại học. Theo khảo sát của Viện nghiên cứu phát triển nhân lực Hà Nội, rất ít học sinh có nguyện vọng học ở bậc thấp hơn đại học, nếu không đỗ đại học chính quy thì học cao đẳng, trung cấp để liên thông học đại học. Vì thi, học, lấy bằng đại học liên thông không quá khó nên dù có rất nhiều chính sách ưu đãi đối với hệ nghề, nhưng học sinh vẫn chọn chờ thêm thời gian, mất thêm chi phí để học đại học qua con đường liên thông. Theo số liệu khảo sát, thống kê trước năm 2013 cho thấy tỉ lệ: 1 cử nhân/1,7 trung cấp/0,92 nghề, trong khi một đất nước phát triển theo công nghiệp hóa thì tỉ lệ đó phải ở mức 1/4/10. Số liệu thống kê cho thấy, tỷ lệ người có bằng đại học  khá cao so với số lượng cần thiết.

Ngoài ra, ngành tập trung đào tạo liên thông lúc này ở các trường tập trung nhiều vào các ngành thuộc khối kinh tế như: quản trị kinh doanh, kế toán, tài chính ngân hàng, ... làm dư thừa nguồn nhân lực, kết hợp với việc giảm nhu cầu nhân lực do ảnh hưởng khủng hoản kinh tế làm mất cân đối trong đào tạo và gây tổn thất xã hội. Nhận thấy tình trạng đó, nên 2013 Bộ quyết định đưa ra quy định mới nhằm kiểm soát việc liên thông.

Giai đoạn sau 7/2/2013

Ngày 7/2/2013 thông tư 55 có hiệu lực đã quy định khắt khe hơn về điều kiện liên thông, cụ thể:

  • Ø Người có bằng tốt nghiệp trung cấp nghề, trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng nghề, cao đẳng chính qui của các trường đã có báo cáo tự đánh giá và triển khai kiểm định chất lượng theo tiến độ do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định sau thời hạn 36 tháng kể từ ngày được cấp bằng tốt nghiệp đến ngày nộp hồ sơ thi lên trình độ cao đẳng hoặc đại học phải dự thi 3 môn gồm: một môn cơ bản, một môn cơ sở ngành và một môn chuyên ngành (hoặc thực hành nghề). Cơ sở giáo dục đại học tự ra đề thi và xác định điểm trúng tuyển;
  • Ø Người có bằng tốt nghiệp trung cấp nghề, trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng nghề, cao đẳng chưa đủ 36 tháng kể từ ngày được cấp bằng tốt nghiệp đến ngày nộp hồ sơ thi lên trình độ cao đẳng hoặc đại học phải dự thi tuyển các môn văn hóa, năng khiếu theo khối thi của ngành thí sinh đăng ký học liên thông trong kỳ thi tuyển sinh cao đẳng, đại học chính quy do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hằng năm;

Chính vì quy định khắt khe hơn nên số lượng sinh viên đầu vào hệ liên thông chính quy ở các trường Đại học, Cao đẳng những năm qua giảm đi đáng kể, những sinh viên đủ 36 tháng kể từ khi tốt nghiệp gặp khó khăn trong quá trình thi đầu vào vì kiến thức chuyên ngành đã quên. Tương tự, những sinh viên muốn học ngay sau khi tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng lại phải thi đầu vào cùng với đợt tuyển sinh đại học cao đẳng hàng năm, do đó ít sinh viên có điều kiện và khả năng để ôn tập và đáp ứng đủ điều kiện này. Theo thống kê năm đầu tiên áp dụng thông tư, số lượng sinh viên đạt yêu cầu trong kỳ thi tuyển sinh Đại học là rất thấp. Ví dụ, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, 291 thí sinh dự thi liên thông và kết quả chỉ có 45 thí sinh đạt điểm sàn; Và có đến 199 thí sinh đạt tổng điểm ba môn từ 10 trở xuống. Tương tự, Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM có đến 483 thí sinh dự thi liên thông ĐH, đa số thi khối A1 và chỉ có 31 thí sinh đạt từ 13 điểm trở lên, trong khi lại có đến 354 thí sinh đạt điểm từ 10 trở xuống. Thậm chí Trường ĐH Quy Nhơn chỉ có 5/90 thí sinh đạt điểm từ 13 trở lên. Nhìn chung tất cả các trường tỷ lệ đạt điểm sàn trở lên là dưới 10%. Thêm vào đó là nhiều trường lấy điểm chuẩn bằng với hệ chính quy nên có trường không thí sinh liên thông nào đạt yêu cầu.

7.2. Cơ hội liên thông Đại học, Cao đẳng thời gian tới

Quy chế liên thông năm 2015

- Năm 2015 thông tư 55 vẫn còn hiệu lực áp dụng nên muốn liên thông trong năm 2015 sinh viên phải đảm bảo những vấn đề sau:

+ Nếu sinh viên đã đủ 36 tháng kể từ ngày cấp bằng trung cấp, cao đẳng thì sinh viên có thể tham gia kỳ thi tuyển sinh hệ liên thông do các trường tự tổ chức với các môn thi, đề thi, do trường lựa chọn.

+ Nếu sinh viên chưa đủ 36 tháng kể từ ngày cấp bằng trung cấp cao đẳng thì sinh viên buộc phải tham gia kỳ thi quốc gia năm 2015 với các môn thi được quy định bởi trường Đại học, Cao đẳng mà sinh viên muốn liên thông. Điểm chuẩn sẽ do trường tổ chức liên thông quyết định.

Quy chế liên thông trong thời gian tới.

Năm 2015 có nhiều thay đổi trong lĩnh vực Giáo dục và đào tạo như Luật Giáo dục nghề nghiêp được ban hành, Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2015, Quy chế  thi trung học phổ thông quốc gia và một số bất cập rút ra trong việc thực hiện Thông tư 55/2012, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉnh sửa, bổ sung một số điều của  Thông tư số 55/2012/ TTLT-BGDĐT ngày 25/12/2015 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định đào tạo liên thông trình độ cao đẳng, đại học .

          Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi đến các trường Bản dự thảo sửa, bổ sung  một số điều Thông tư 55/2012 để xin ý kiến trước khi ban hành nội dung góp ý trước ngày 30-3-2015. Đến ngày 21/4/2015 chính thức ban hành thông tư mới và có hiệu lực từ 4/6/2015.

Thông tư mới đã không còn phân biệt hai loại đối tượng thí sinh, không còn yêu cầu hai phương thức tuyển sinh riêng biệt giữa thí sinh thi liên thông ĐH, CĐ đã tốt nghiệp trình độ đào tạo trước đó dưới 36 tháng hay trên 36 tháng. Thí sinh tốt nghiệp dưới 36 tháng không phải chịu điều kiện xét tuyển chung như thí sinh là học sinh THPT có nguyện vọng xét tuyển vào ĐH, CĐ như trước đây.

Thông tư mới cho phép thí sinh vừa tốt nghiệp trung cấp, Cao đẳng nghề, Cao đẳng có thể thi liên thông ngay lên Cao đẳng, Đại học (theo đề thi của trường tuyển sinh) chứ không phải chờ đợi 36 tháng sau khi tốt nghiệp như trước.

Trước đây, việc xác định chỉ tiêu liên thông được xác định theo tổng chỉ tiêu chung của nhà trường với quy định chỉ tiêu liên thông chính quy không quá 20% chỉ tiêu đào tạo chính quy của trường.

Nhưng sắp tới, việc xác định chỉ tiêu liên thông sẽ được xác lập dựa trên từng ngành. Trong tổng chỉ tiêu của mỗi ngành thì chỉ tiêu liên thông chính quy sẽ không quá (hay ko vượt quá) 20%. Việc quy định khống chế này sẽ góp phần quan trọng đảm bảo chất lượng đầu vào.

Mặt khác, Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu các cơ sở đào tạo muốn đào tạo liên thông phải có một khóa tốt nghiệp chính quy, các trường muốn đào tạo liên thông chính quy phải tổ chức đào tạo theo tín chỉ, không tổ chức lớp đào tạo liên thông riêng để các sinh viên liên thông học chung với các sinh viên chính quy khác...

Theo thông tư sửa đổi thông tư 55 thì sinh viên có điều kiện để học liên thông nhanh hơn nhưng chỉ tiêu một số ngành sẽ giảm, chất lượng sẽ được siết chặt hơn. Do đó, sinh viên nếu muốn học liên thông ngay phải nỗ lực nhiều hơn trong quá trình học tập ngay từ lúc đang học hệ Trung cấp hay Cao đẳng để có được kiến thức chuyên môn thật tốt, giúp sinh viên dễ dàng vượt qua kỳ thi tuyển sinh liên thông ở các trường Đại học, Cao đẳng.

Cơ hội liên thông của sinh viên Cao đẳng Công Thương TP.HCM

Theo thông tư 55, Trường Cao Đẳng Công Thương TP.HCM đã có báo cáo tự đánh giá và triển khai kiểm định chất lượng theo tiến độ do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, do đó, sinh viên trung cấp, cao đẳng hệ chính quy hoàn toàn có thể tham gia kỳ thi tuyển sinh liên thông ở tất cả các trường Cao Đẳng, Đại học có tuyển sinh.

Đối với  hệ liên thông vừa học vừa làm thì sinh viên có thế đăng ký học ngay khi tốt nghiệp. Hầu hết các trường Đại học  trên địa bàn TP.HCM đều có đào tạo hệ này. Riêng đối với hệ liên thông chính quy, chỉ có một số trường hàng năm có tuyển sinh thông qua kỳ thi chính trường đó tổ chức hoặc tuyển sinh thông qua kỳ thi Đại học và kỳ thi THPT quốc gia, có trường tuyển sinh dưới cả 2 hình thức (áp dụng kỳ thi THPT quốc gia cho thí sinh chưa đủ 36 tháng kể từ khi nhận bằng)

Dưới đây là một số trường Đại học lớn trên địa bàn TP.HCM có tổ chức tuyển sinh liên thông hệ chính quy trong năm 2015 và vài năm trước đây:

 

Trường Đại học

Tổ chức tuyển sinh riêng

Tuyển từ kỳ thi đại học và THPT quốc gia

Đại học Kinh tế TP.HCM

x

 

Đại học Ngân hàng

 

x

Đại học Mở

x

x

Đại học Tôn Đức Thắng

x

 

Đại học Tài chính Marketing

x

 

Đại học Nguyễn Tất Thành

x

x

Đại học Công nghiệp

x

 

Đại học Nông Lâm (KT, QTKD)

x

 

Đại học Sư phạm kỹ thuật (KT)

x

 

Các trường trên đây đều có tuyển sinh ở 3 ngành đào tạo phù hợp với sinh viên khối kinh tế Cao đẳng công thương là: Kế toán, Tài chính Ngân hàng, Quản trị kinh doanh.

7.3.Cơ hội học cao học đối với sinh viên hệ Trung cấp, Cao đẳng

Hầu hết các trường Đại học có tuyển sinh cao học đều đòi hỏi những tiêu chuẩn như sau:

  • Ø Có bằng đại học đúng chuyên ngành đào tạo, nếu không phải hoàn thành khóa học chuyển đổi.
  • Ø Có sức khỏe, trình độ, đạo đức...
  • Ø Đối với sinh viên chính quy xếp loại khá trở lên, sinh viên có thể thi ngay sau khi tốt nghiệp đúng chuyên ngành. Những trường hợp còn lại bao gồm cả sinh viên hệ liên thông phải đợi một năm kể từ ngày cấp bằng Đại học mới được phép thi.
  • Ø Một số tiêu chuẩn khác.

Do đó, sinh viên hệ Cao đẳng, nếu có nguyện vọng và khả năng thì hoàn toàn có thể tham gia chương trình sau đại học bằng cách liên thông lên đại học rồi thma gia thi tuyển sau đại học.