ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO SINH VIÊN KHỐI NGÀNH KINH TẾ - LĨNH VỰC NGÂN HÀNG

 

ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP CHO SINH VIÊN KHỐI NGÀNH KINH TẾ - LĨNH VỰC NGÂN HÀNG

CH. Cao Thị Miên Thùy

Đối với sinh viên cao đẳng chuyên ngành tài chính ngân hàng mới ra trường, hầu hết các bạn không có định hướng về vị trí công việc mà các bạn mong muốn và sẽ làm. Các bạn sẽ không biết mình phải lấy thông tin tuyển dụng từ đâu, sẽ phải làm gì với các yêu cầu của nhà tuyển dụng và không biết làm thế nào để chinh phục nhà tuyển dụng. Nắm bắt được “điểm yếu” của sinh viên ngành Tài chính ngân hàng và mong muốn giúp sinh viên có những định hướng tốt về ngành này, tôi xin chia sẻ đến các bạn sinh viên bài tham luận “Định hướng nghề nghiệp cho sinh viên khối ngành kinh tế - lĩnh vực ngân hàng”. 

Trước khi “dấn thân” vào công cuộc săn việc ngành ngân hàng, các bạn cần phải nắm được các vị trí trong ngân hàng, yêu cầu của nhà tuyển dụng đối với từng vị trí, lợi ích mà bạn nhận được từ công việc cũng như các áp lực mà bạn phải đối mặt ở vị trí đó. Từ đó, các bạn mới có thể liệt kê được những hành trang mình cần chuẩn bị bao gồm những kiến thức gì, kỹ năng gì và thái độ đối với công việc như thế nào. Trong khuôn khổ bài viết này, tôi sẽ phân tích một vài vị trí trong ngân hàng phù hợp với sinh viên mới ra trường.

Vị trí chuyên viên quan hệ khách hàng

Mô tả công việc:

  • Ø Quản lý danh mục khách hàng, tìm kiếm và phát triển thị trường, chịu trách nhiệm về doanh số bán hàng;
  • Ø Thẩm định hoặc thẩm định sơ bộ khách hàng;
  • Ø Quản lý khách hàng;

Yêu cầu chung:

  • Ø Tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng khối kinh tế hoặc chuyên ngành phù hợp;
  • Ø Trung thực, nhanh nhẹn, chịu được áp lực cao trong công việc;
  • Ø Có khả năng phân tích báo cáo tài chính;
  • Ø Có khả năng di chuyển và đi công tác thường xuyên;
  • Ø Chịu được cường độ làm việc với áp lực cao.

Các lợi ích từ vị trí chuyên viên quan hệ khách hàng:

  • Ø Thăng tiến trong công việc và các mối quan hệ xã hội;
  • Ø Kinh nghiệm;
  • Ø Môi trường làm việc năng động;
  • Ø Thu nhập cao.

Một số áp lực đến từ vị trí chuyên viên quan hệ khách hàng:

  • Ø Trách nhiệm trong công việc;
  • Ø Áp lực doanh số;
  • Ø Thời gian và độ chính xác.

Để đáp ứng yêu cầu vị trí chuyên viên quan hệ khách hàng, bạn cần chuẩn bị những gì?

  • Ø Về kiến thức: nghiệp vụ ngân hàng và kiến thức xã hội;
  • Ø Về kỹ năng: kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng làm việc độc lập, kỹ năng nhận định và phân tích;
  • Ø Về thái độ: tích cực và cầu thị.

Ai là người phù hợp với vị trí chuyên viên quan hệ khách hàng?

  • Ø Nếu bạn là người năng động, thích giao tiếp và có khả năng giao tiếp, yêu thích công việc kinh doanh, thích di chuyển và làm việc tự do về thời gian, thích công việc có tính tư duy logic cao, bạn là người phù hợp với vị trí này.
  • Ø Ngược lại, bạn không thích di chuyển, khả năng giao tiếp kém, không thích bị áp lực về doanh số, hạn chế về sức khỏe, bạn nên chọn một vị trí khác phù hợp hơn.

Vị trí giao dịch viên

Mô tả công việc:

  • Ø Tìm hiểu nhu cầu, tư vấn khách hàng về các sản phẩm tiền gửi;
  • Ø Tư vấn, bán chéo các sản phẩm khác của ngân hàng;
  • Ø Thực hiện các nghiệp vụ về giao dịch khách hàng: giao dịch tiền mặt, giao dịch chuyển khoản, theo yêu cầu của khách hàng.
  • Ø Thực hiện nghiệp vụ kế toán giao dịch, kho quỹ;
  • Ø Các nghiệp vụ khác theo yêu cầu của trưởng đơn vị;
  • Ø Yêu cầu chung:
  • Ø Tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng khối kinh tế hoặc chuyên ngành phù hợp;
  • Ø Tiếng Anh giao tiếp tốt, thành thạo tin học văn phòng;
  • Ø Hình thức khá;
  • Ø Có khả năng giao tiếp, tiếp thị sản phẩm.

Các lợi ích từ vị trí giao dịch viên:

  • Ø Thăng tiến trong công việc và các mối quan hệ xã hội;
  • Ø Kinh nghiệm;
  • Ø Môi trường làm việc.
  • Ø Một số áp lực đến từ vị trí giao dịch viên:
  • Ø Trách nhiệm trong công việc;
  • Ø Thời gian và độ chính xác.
  • Ø Để đáp ứng yêu cầu vị trí giao dịch viên, bạn cần chuẩn bị những gì?
  • Ø Về kiến thức: nghiệp vụ ngân hàng và kiến thức xã hội;
  • Ø Về kỹ năng: kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng làm việc độc lập, kỹ năng ghi chép (yêu cầu cẩn thận và tỉ mỉ);
  • Ø Về thái độ: tích cực và cầu thị.

Ai là người phù hợp với vị trí giao dịch viên?

  • Ø Nếu bạn là người có hình thức khá, tính cách cẩn thận, tỷ mỉ, trung thực, thích những công việc ít phải đi lại, cá tính không quá mạnh, đặc biệt, nếu bạn là nam. Bạn là người phù hợp với vị trí giao dịch viên.
  • Ø Ngược lại, bạn là người có cá tính mạnh, thích thay đổi, không muốn làm những công việc chỉ ngồi một chỗ, bạn nên chọn một vị trí khác phù hợp hơn.

Vị trí chuyên viên tư vấn khách hàng

Mô tả công việc:

  • Ø Phụ trách mảng tư vấn khách hàng mới đến giao dịch tại ngân hàng. Tổ chức, duy trì, phát triển và chăm sóc khách hàng cá nhân, khách hàng tiền gửi.
  • Ø Thực hiện bán các sản phẩm cơ bản cho khách hàng cá nhân, khách hàng doanh nghiệp giao dịch lần đầu tại ngân hàng như sản phẩm tiền gửi, sản phẩm thẻ, Internet banking…

Vị trí chuyên viên hỗ trợ tín dụng

Mô tả công việc:

  • Ø Thực hiện công tác nhập liệu các thông tin vào hệ thống (giải ngân, thu nợ, bảo lãnh, tài sản đảm bảo, …) đầy đủ, chính xác theo phê duyệt, hỗ trợ quản lý hệ thống.
  • Ø Kiểm soát, quản lý, giám sát khoản vay, bảo lãnh, tài sản đảm bảo trên hệ thống.
  • Ø Quản lý, chấm, đối chiếu số liệu đảm bảo cân khớp giữa hồ sơ thực tế vào hệ thống.
  • Ø Lưu trữ hồ sơ giải ngân, bảo lãnh, thu nợ/tất toán khoản vay/tất toán khoản bảo lãnh/xuất tài sản đảm bảo cho khách hàng khoa học và có hệ thống, đảm bảo bảo mật thông tin.

Vị trí kế toán

Mô tả công việc:

  • Ø Thực hiện các công việc kế toán, thanh toán và kế toán giao dịch tại chi nhánh.
  • Ø Thực hiện thanh toán hợp đồng, các chi phí.
  • Ø Kiểm tra số liệu kế toán tổng hợp hàng ngày.
  • Ø Kế toán thuế, cổ đông, cổ tức, trích lập và sử dụng các quỹ của ngân hàng.
  • Ø Thực hiện các báo cáo nghiệp vụ có liên quan.

Vị trí nhân viên kho quỹ/kiểm ngân

Mô tả công việc:

  • Ø Quản lý tiền mặt, ngoại tệ, vàng, giấy tờ có giá trong kho tiền và kho tiền của ngân hàng đảm bảo an toàn tuyệt đối.
  • Ø Tổ chức thực hiện việc điều chuyển tiền mặt giữa Trụ sở chính/ Trung tâm kinh doanh/ các chi nhánh với các đơn vị ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước, các Tổ chức tín dụng.
  • Ø Cân đối lượng tiền để đảm bảo tồn quỹ cuối ngày đúng hạn mức cho phép và có hiệu quả kinh tế.
  • Ø Là thành viên giữ chìa khóa và quản lý kho tiền.
  • Ø Lập báo cáo kiểm tra, kiểm soát các hoạt động nghiệp vụ liên quan đến tiền tệ, kho quỹ.
  • Ø Cung cấp thông tin và hướng dẫn cho bộ phận kế toán giao dịch và quỹ tại các điểm giao dịch về đặc điểm nhận dạng các loại mẫu, tiền giả, tiền hết thời hạn lưu hành, không đủ tiêu chuẩn lưu thông.
  • Ø Tham gia tập huấn kỹ thuật nghiệp vụ, quy trình liên quan đến tiền tệ, kho quỹ cho các cán bộ nhân viên tại các bộ phận liên quan.
  • Ø Trợ giúp kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành chế độ nghiệp vụ về kho quỹ, vận chuyển và tiếp nhận tài sản/tiền tệ tại các đơn vị trên toàn hệ thống.
  • Ø Kiểm tra và phát hiện kịp thời các sự cố, các rủi ro tiềm ẩn ảnh hưởng đến an toàn kho quỹ của các đơn vị, đề xuất các biện pháp đảm bảo an toàn kho quỹ. Phối hợp với các phòng nghiệp vụ có liên quan kiểm tra, tổng hợp các vụ thiếu, mất tiền, ngân phiếu, tài sản đảm bảo và các tài sản quý khác để xác định nguyên nhân, kiến nghị và đề xuất các biện pháp xử lý, phòng ngừa.

Vị trí chuyên viên phát hành thẻ (Trung tâm thẻ)

Mô tả công việc:

  • Ø Thực hiện đối soát và thanh quyết toán giao dịch thẻ nội địa với liên minh thẻ và các đối tác liên kết.                                                                                                                                                            
  • Ø Thực hiện các yêu cầu điều chỉnh giao dịch thẻ nội địa của chi nhánh và đơn vị chấp nhận thẻ.
  • Ø Theo dõi và lên sao kê chi tiết các tài khoản liên quan đến nghiệp vụ thẻ nội địa.
  • Ø Tham gia xây dựng và hoàn chỉnh quy trình nghiêp vụ thanh toán ATM, POS cho thẻ nội địa.
  • Ø Thực hiện đối soát và xử lý dữ liệu giao dịch thẻ quốc tế với tổ chức thẻ quốc tế, chủ thẻ và đơn vị chấp nhận thẻ.                                                                                                                                      
  • Ø Thực hiện các yêu cầu điều chỉnh giao dịch của chi nhánh và đơn vị chấp nhận thẻ.                 
  • Ø Thực hiện vận hành các chương trình quản lý sao kê thẻ tín dụng.        
  • Ø Theo dõi và lên sao kê chi tiết các tài khoản liên quan đến nghiệp vụ thẻ quốc tế. 
  • Ø Tham gia xây dựng và hoàn chỉnh quy trình nghiêp vụ thanh toán ATM, POS cho thẻ quốc tế.
  • Ø Tham gia đào tạo và hỗ trợ chi nhánh nghiệp vụ thanh toán thẻ quốc tế, nghiệp vụ phát hành, thanh toán thẻ nội địa. 

Vị trí chuyên viên thẩm định tín dụng

Mô tả công việc:

  • Ø Thẩm định khách hàng (tính pháp lý, năng lực kinh doanh, tình hình tài chính, phương án cấp tín dụng, tài sản đảm bảo…) và đề xuất phương án cấp tín dụng trên cơ sở hồ sơ khách hàng và đề xuất của đơn vị kinh doanh.
  • Ø Thẩm định các dự án trung dài hạn quy mô lớn của các khách hàng (tính pháp lý, năng lực kinh doanh, tình hình tài chính, dự án cấp tín dụng, tài sản đảm bảo…) và đề xuất phương án cấp tín dụng trên cơ sở hồ sơ khách hàng và đề xuất của đơn vị kinh doanh.

Vị trí chuyên viên thanh toán quốc tế

Mô tả công việc:

  • Ø Tiếp nhận hồ sơ yêu cầu mở L/C của phòng Dịch vụ ngân hàng doanh nghiệp, các phòng giao dịch và các chi nhánh. Mở thư tín dụng, chuyển cho Kiểm soát viên kiểm soát và cấp có thẩm quyền phê duyệt.
  • Ø Kiểm tra chứng từ hàng nhập khẩu, làm thông báo cho khách hàng trình cấp có thẩm quyền duyệt sau đó chuyển cho phòng Doanh nghiệp, các phòng giao dịch, các chi nhánh. Liên hệ với phòng Dịch vụ Ngân hàng Doanh nghiệp, phòng giao dịch, chi nhánh khi bộ chứng từ đến hạn thanh toán.
  • Ø Làm điện thông báo ra nước ngoài khi bộ chứng từ có sai sót, huỷ L/C, hay các vấn đề liên quan đến L/C khi có phát sinh.
  • Ø Thực hiện nghiệp vụ chuyển tiền quốc tế. Ghi sổ chứng từ chuyển tiền và thanh toán L/C. Hạch toán các nghiệp vụ thanh toán quốc tế phát sinh. Lưu các hồ sơ có liên quan.

Vị trí chuyên viên giám sát rủi ro tín dụng (Khối quản trị rủi ro)

Mô tả công việc:

  • Ø Quản lý toàn bộ danh mục tín dụng của ngân hàng, phát hiện và kịp thời thông tin cảnh báo/khuyến nghị đối với Ban lãnh đạo, các Khối và chi nhánh/Sở Giao dịch trong việc điều chỉnh chính sách, quy trình, quá trình ra quyết định và giám sát hoạt động tín dụng;
  • Ø Đề xuất, phân công triển khai và thực hiện công tác giám sát rủi ro tín dụng toàn ngân hàng theo định hướng, chính sách, thẩm quyền liên quan đến hoạt động tín dụng đã được ban hành định kỳ/đột xuất, phát hiện và kịp thời cảnh báo các rủi ro của các đơn vị nhằm hạn chế tối đa các rủi ro phát sinh và kịp thời để xuất các giải pháp giảm thiểu rủi ro.
  • Ø Thực hiện phân luồng xử lý đối với các khoản nợ có vấn đề theo đúng quy định của ngân hàng từng thời kỳ; Thẩm định trình Cấp có thẩm quyền phê duyệt các phương án đề xuất thay đổi phân luồng khoản nợ của Chi nhánh/Sở Giao Dịch/Công ty AMC…đảm bảo phương án xử lý nợ có vấn đề được triển khai hiệu quả.
  • Ø Thực hiện phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro đối với danh mục khách hàng trên cơ sở kết quả xếp hạng tín dụng và tình hình vay, trả nợ của từng khách hàng, đảm bảo tuân thủ quy định của NHNN và ngân hàng.
  • Ø Xây dựng quy trình/công cụ giám sát rủi ro tín dụng đối với toàn hệ thống đảm bảo hiệu quả hoạt động giám sát rủi ro tín dụng và mục tiêu chất lượng tín dụng của ngân hàng từng thời kỳ.

Vị trí chuyên viên phòng phát triển sản phẩm

Mô tả công việc:

  • Ø Nghiên cứu, soạn thảo các quy trình, quy định, hướng dẫn, mẫu biểu các sản phẩm khách hàng cá nhân/doanh nghiệp. Định kỳ kiểm tra hoàn thiện các sản phẩm, chính sách bán hàng.
  • Ø Nghiên cứu, cập nhật các văn bản pháp quy, chính sách của Nhà nước về hoạt động ngân hàng, thương mại, quản lý rủi ro.
  • Ø Quản lý việc triển khai thí điểm sản phẩm mới tại các chi nhánh/phòng giao dịch.
  • Ø Phối hợp chặt chẽ với các bộ phận liên quan trong toàn ngân hàng phục vụ nghiên cứu, xây dựng, chỉnh sửa sản phẩm, bán chéo sản phẩm.

Một số vị trí tuyển dụng không yêu cầu kinh nghiệm công tác của ứng viên, nhưng một số vị trí cũng đòi hỏi khá khắt khe. Nếu bạn là sinh viên mới ra trường, chưa có kinh nghiệm công tác, bạn hãy chuẩn bị cho mình những kỹ năng cần thiết để “bù đắp” yếu điểm đó của mình so với các ứng viên đã có kinh nghiệm công tác. Bởi vì, số năm kinh nghiệm công tác luôn bắt đầu từ con số 0 để bước qua số 1, số 2 và đạt đến số năm kinh nghiệm mà nhà tuyển dụng đòi hỏi. Dù bạn quyết định gia nhập vào phòng ban nào của ngân hàng, điều chắc chắn là bạn sẽ làm việc trong một đội hình đa kỹ năng, bạn sẽ phải học tập và rèn luyện không ngừng nếu muốn tiến bộ, được thử thách và thăng tiến trong công việc. Việc tìm hiểu kỹ về vị trí tuyển dụng sẽ giúp cho bạn trả lời một cách suôn sẻ câu hỏi phỏng vấn “em hiểu gì về công việc sắp tới?”. Đây là một trong các bí quyết sẽ giúp bạn săn việc thành công.

Chuẩn bị cho một công việc, một “nghề” không phải là việc chỉ thực hiện trong một ngày, một tháng hay một năm mà là cả một quá trình. Điều đầu tiên là các bạn phải xác định được định hướng và mục tiêu nghề nghiệp của mình. Từ đó các bạn mới có thể liệt kê được những hành trang mình cần chuẩn bị và sẵn sàng dấn thân vào công cuộc săn việc đó.

Tới đây, có lẽ các bạn sinh viên sẽ băn khoăn rằng “liệu bằng cao đẳng chuyên ngành tài chính ngân hàng có dễ xin việc ngân hàng hay không?” Vậy, lời khuyên của tôi dành cho các bạn là: thay vì lo lắng với những tiêu chuẩn khắt khe của các nhà tuyển dụng, bạn hãy tìm cho mình nơi phù hợp hơn, đặc biệt là khối các ngân hàng thương mại cổ phần và các ngân hàng nước ngoài không yêu cầu khắt khe đầu vào như vậy, hãy tự nâng cao trình độ chuyên môn của mình, đặc biệt là ngoại ngữ, tin học và nghiệp vụ ngân hàng. Khi bạn đã chuẩn bị cho mình đầy đủ hành trang, hãy tự tin bước vào lĩnh vực tài chính ngân hàng.

Xin dùng một câu nói nổi tiếng của Abraham Lincoln – tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ để kết thúc bài viết này: “Nếu cho tôi sáu giờ để chặt một cái cây, tôi sẽ dành bốn tiếng để mài rìu” – nghĩa là, chuẩn bị luôn là một quá trình quan trọng, quyết định kết quả thành bại. Bạn hãy dành thời gian chuẩn bị thật tốt cho công cuộc săn việc, bạn sẽ đạt được kết quả như mong đợi.