SINH VIÊN CẦN CHUẨN BỊ GÌ TRONG HỌC TẬP ĐỂ CÓ KỸ NĂNG LÀM VIỆC?

 

SINH VIÊN CẦN CHUẨN BỊ GÌ TRONG HỌC TẬP ĐỂ CÓ KỸ NĂNG LÀM VIỆC?

 

Th.S. Trần Thanh Khương

4.1. Kỹ năng là gì ?

Kỹ năng là năng lực (khả năng) của chủ thể thực hiện thuần thục một hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra kết quả mong đợi.

Kỹ năng được hình thành khi chúng ta áp dụng kiến thức vào thực tiễn hoặc do quá trình lặp đi lặp lại một nhóm hành động nhất định. Kỹ năng luôn có chủ đích và định hướng rõ ràng.

4.2. Phân loại kỹ năng

Kỹ năng thông thường được phân loại thành ba loại cơ bản là kỹ năng chuyên môn, kỹ năng sống và kỹ năng làm việc. Trong đó, kỹ năng làm việc được hiểu là quá trình vận dụng lý thuyết, kiến thức vào thực tiễn công việc nhằm đạt được mục tiêu đề ra.

4.3. Những kỹ năng làm việc doanh nghiệp cần là gì?

4.3.1. Kỹ năng làm việc độc lập

Đây là kỹ năng nhằm đánh giá chính xác năng lực của mỗi cá nhân trong quá trình làm việc. SV cần nghiêm túc tự thân trong học tập và rèn luyện để thật sự trở thành một cử nhân đúng nghĩa, có năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức tốt, đủ khả năng xử lý công việc được giao kịp tiến độ. Ngoài ra, tự bản thân SV luôn phải cố gắng, nỗ lực phát triển năng lực của mình nhằm đạt được kết quả học tập tốt và hiệu quả tốt khi làm việc.

Kỹ năng làm việc độc lập là kỹ năng không thể thiếu trong quá trình lao động. Kết quả đạt được chính là nỗ lực không ngừng nghỉ của bản thân mỗi người nhằm hoàn thiện bản thân, hướng đến mục tiêu mình mong muốn.

4.3.2. Kỹ năng làm việc nhóm

Kỹ năng này hiện rất phổ biến trong quá trình phỏng vấn, tuyển dụng nhân sự. Làm việc nhóm là một loạt các kỹ năng, trong đó yếu tố kết hợp và sự hỗ trợ của mỗi cá nhân đối với kết quả của tập thể là hết sức quan trọng.

SV cần tập trung cho công việc được giao, hoàn thành tốt phần việc cá nhân trong nhóm làm việc được phân công. Thuyết trình, đề tài nhóm, thảo luận vấn đề luôn đòi hỏi sự nghiêm túc trong chuyên môn, kết hợp năng lực mỗi cá nhân và sự hỗ trợ nhau để hoàn thành công việc được giao. Kỹ năng làm việc nhóm có được trong học tập sẽ tạo kinh nghiệm, động lực cho SV phát huy hết khả năng của mình vào công việc sau này.

4.3.3. Kỹ năng soạn thảo văn bản

Không chỉ đơn thuần là “gõ chữ trên bàn phím”, người biết soạn thảo văn bản là người có thể trình bày được nội dung cần diễn đạt mà tất cả những ai đọc nội dung này đều hiểu một cách chính xác và nhanh chóng những gì cần diễn đạt mà không cần phải giải thích gì thêm.

Kỹ năng này đòi hỏi SV phải có kiến thức nền cần thiết về vấn đề, từ đó dùng khả năng tư duy để diễn đạt mong muốn của mình. Tất nhiên SV phải am hiểu ở một mức độ nhất định các chương trình soạn thảo văn bản cơ bản (như bộ công cụ dùng cho văn phòng) để phụ trợ cho quá trình soạn thảo văn bản của mình. Tính cẩn thận, cần cù, nghiêm túc trong học tập giúp SV có được khả năng nhận biết vấn đề, từ đó dễ dàng trình bày nó một cách chân thực nhất có thể.

4.3.4. Kỹ năng liên kết, phân tích, tổng hợp số liệu

Người tổng hợp số liệu luôn phải là người giỏi nhất, hay ít ra là người có sự hiểu biết tốt nhất những vấn đề cần tổng hợp. Số liệu có được rất đơn giản, thậm chí ta có thể mua số liệu có sẵn từ những nguồn đáng tin cậy. Vấn đề là làm sao cho những số liệu đó có được sự liên kết, thể hiện được kết quả cuối cùng.

SV nhìn chung rất hạn chế trong vấn đề tổng hợp số liệu, dẫn đến việc đề tài của SV không có được cái tôi nổi bật và rất giống nhau từ kết cấu, trình bày và kể cả nội dung bên trong vấn đề. SV cần rèn luyện nhiều hơn qua việc chăm chỉ đọc tài liệu, hiểu rõ quy luật và thuật ngữ tài chính, có khả năng tìm kiếm và sử dụng số liệu có nguồn gốc rõ ràng, cuối cùng là phải vận dụng được tư duy của mình khi tổng hợp để bài viết, bảng biểu, đồ thị không đơn giản là những con số, hình vẽ vô hình mà phải là những con số, hình vẽ “biết nói”. Nếu làm được tốt việc này thì khi đi làm sẽ giải quyết được công việc nhanh chóng, phát huy hết năng lực của bản thân.

4.3.5. Kỹ năng tổ chức, hoạch định, giải quyết vấn đề

Không phải ai cũng có khả năng giải quyết vấn đề. Giải quyết vấn đề đòi hỏi sự am tường công việc ở mọi khía cạnh, mọi góc độ để từ đó có hướng giải quyết hợp lý nhất. Người có năng lực cao phải có kỹ năng tổ chức, liên kết, hoạch định kế hoạch, sắp xếp, giải quyết vấn đề có tính logic, mạch lạc, đạt được kết quả mong muốn.

Trong học tập, SV luôn phải đối mặt với yêu cầu giải quyết vấn đề. Vấn đề ở đây có thể đơn giản như áp dụng công thức để tính toán số liệu, cũng có thể phức tạp như việc làm sao tăng năng suất lao động mà không tăng chi phí sản xuất, tạo lợi nhuận cao hơn cho doanh nghiệp. SV cần phải có khả năng hoạch định, nghĩa là phải vạch ra được hướng đi cho vấn đề cần làm. SV cũng cần biết sắp xếp, tổ chức công việc hợp lý.

Giải quyết vấn đề nghe có vẻ đơn giản nhưng nếu không rèn luyện ngay từ những vấn đề nhỏ, tưởng chừng như dễ dàng thì sẽ bế tắc khi gặp phải vấn đề khó trong công việc sau này. Người biết giải quyết vấn đề là người sẽ không lo sợ gặp thất bại.

4.3.6. Kiến thức nền tảng, chuyên môn, am hiểu luật pháp và kinh tế vĩ mô

Lý thuyết là mênh mông, khả năng con người chỉ có giới hạn. Không ai có thể biết được mọi việc nhưng ta có thể chọn việc gì ta nên biết. Luật pháp là không thể thiếu khi làm việc, cho dù đó là việc đơn giản hay phức tạp. Kinh tế vĩ mô cần liên tục được trau dồi, vì kinh tế thị trường biến động không ngừng. Kiến thức nền tảng cần phải được tích luỹ dần trong quá trình học tập. Kiến thức chuyên môn phải đươc rèn luyện qua việc tự học, tự tìm hiểu và trao đổi lẫn nhau nhằm nâng cao năng lực bản thân.

SV tốt nghiệp đều sở hữu tấm bằng cử nhân như nhau, quan trọng là cách chúng ta làm gì từ khi bắt đầu học cho đến khi tốt nghiệp và cả sau này nữa khi đã tốt nghiệp rồi.

4.3.7. Kỹ năng mềm

Kỹ năng mềm là hàng loạt các kỹ năng bao gồm khả năng giao tiếp tốt trước đám động, thái độ tư tin vào bản thân, có tính sáng tạo và tư duy logic trong công việc, biết lắng nghe và học hỏi những điều tốt đẹp.

SV nên tham gia các lớp dạy về kỹ năng mềm và tự nhận biết xem mình đang thiếu những kỹ năng gì. Kỹ năng mềm giúp chúng ta hoà đồng và sống tốt hơn, tuy nhiên nó cũng giúp ta phát triển tốt hơn trong công việc sau này. Kỹ năng mềm là kỹ năng không tự nhiên có được. Quá trình học tập, rèn luyện, tích luỹ của mỗi cá nhân SV cùng với khả năng của mình sẽ góp phần phát triển bản thân, đạt được những gì mình mong muốn trong cuộc sống và trong công việc.

4.3.8. Kỹ năng chịu áp lực công việc

Áp lực công việc không giống như áp lực khi đi học. SV ít nhiều chịu áp lực bởi lịch học, thi cử. Tuy nhiên, vấn đề là áp lực khi đi học không có gì to tát nếu so sánh với áp lực công việc sau này.

Công việc có tính chất phức tạp, có thời hạn hoàn thành nhất định và phải đạt được hiệu quả khi làm việc. Nếu trường hợp ta không hoàn thành được việc đã giao, gánh nặng sẽ đè lên cả doanh nghiệp. Tóm lại, áp lực công việc mỗi cá nhân tự gánh chịu nhưng sự ảnh hưởng của nó là cả một tập thể. Bên cạnh đó, nhiều công việc đòi hỏi người nhận nhiệm vụ phải gánh vác những rủi ro tài chính và hình sự liên quan.

Vì vậy, SV ngay từ lúc còn ngồi trên ghế nhà trường phải làm quen với việc chịu áp lực và phải có trách nhiệm với những hậu quả mình sẽ gánh chịu nếu không hoàn thành nó. SV cần rèn luyện tính cẩn thận, chính xác trong khi xử lý từng việc một, kể cả việc đơn giản nhất, cố gắng phát huy hết khả năng kiến thức, kinh nghiệm của mình, nâng cao năng lực bản thân, ham học hỏi để thể hiện tốt năng lực bản thân khi làm việc.

4.3.9. Kỹ năng thích nghi

Cuộc sống cần phải biết thích nghi mới tồn tại được. Trong công việc, việc thích nghi nhanh là rất quan trọng. Ngày nay, kinh tế thị trường phát triển, môi trường làm việc liên tục thay đổi đòi hỏi người lao động phải liện tục đổi mới mình, hoàn thiện mình hơn nữa.

Đối với SV, sự thích nghi biểu thị bởi thái độ nhận thức và phương pháp học tập. Kỹ năng thích nghi của mỗi người là khác nhau, quan trọng là ta phải biết cố gắng, nỗ lực trong từng phút để có thể nhanh chóng thích nghi khi nhận thấy có sự thay đổi ở môi trường học tập và làm việc sau này. SV cần chăm chỉ tìm tòi những cái mới, tiếp thu kiến thức cơ bản đồng thời câp nhật thực tiễn trong quá trình học tập. Sự chủ động của bản thân sẽ giúp ta có nhiều cơ hội hơn trong một môi trường liên tục thay đổi.