CHIA SẺ KINH NGHIỆM TÌM VIỆC VÀ HƯỚNG NGHIỆP CHO SINH VIÊN KHỐI NGÀNH KINH TẾ

CHIA SẺ KINH NGHIỆM TÌM VIỆC VÀ HƯỚNG NGHIỆP CHO SINH VIÊN KHỐI NGÀNH KINH TẾ

Th.S. Châu Thị Thu Ngân

2.1. Chia sẻ kinh nghiệm tìm việc đối với sinh viên mới ra trường

Theo thống kê của Trung tâm Dự báo Nhu cầu Nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh từ năm 2015 đến năm 2025 bình quân mỗi năm có khoảng 270.000 chỗ việc làm trống (trong đó ngành Kinh tế - Tài chính – Ngân hàng – Pháp luật – hành chính chiếm khoảng 33%).

Như vậy, nhu cầu nhân lực của các ngành này vẫn còn rất lớn. Tuy nhiên, hàng năm tỷ lệ sinh viên các trường Đại học và Cao đẳng tốt nghiệp rất nhiều nên tỷ lệ cạnh tranh vào các vị trí như sinh viên mong muốn ngày càng gay gắt hơn. Như vậy, làm sao sinh viên có thể tìm được cho mình một vị trí phù hợp trong số 270.000 chỗ làm trống trong khi tỷ lệ cạnh tranh ngày càng cao và các doanh nghiệp lại luôn đặt nặng vấn đề kinh nghiệm làm việc lên hàng đầu. Để giải quyết những khó khăn của các bạn sinh viên mới tốt nghiệp có thể giảm bớt tỷ lệ canh tranh và tìm được việc làm nhanh chóng, tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm trong giai đoạn đi xin việc trên cơ sở các bạn sinh viên đã xác định rõ tiềm lực bản thân để chọn ngành nghề phù hợp.

2.1.1. Thời điểm xin việc

Câu hỏi đặt ra là: “chúng ta nên xin việc vào thời điểm nào?” Có nhiều bạn sinh viên sau khi đi thực tập, hoàn thành chương trình học mong muốn nghỉ ngơi vài tháng cho thoải mái sau những ngày tháng học tập mệt mỏi trước khi bắt đầu đi làm và để chờ đợi nhà trường cấp bằng để hoàn thiện hồ sơ mới bắt đầu xin việc nhưng sinh viên không biết rằng để tìm kiếm được một việc làm phù hợp, lương cao phải mất rất nhiều thời gian và quá trình tuyển dụng của các doanh nghiệp có thể kéo dài nhiều tháng, mặt khác khi chúng ta chờ đợi nhà trường cấp bằng thì vào thời điểm đó cũng có rất nhiều sinh viên ở các trường khác cùng tốt nghiệp, khi đó tỷ lệ cạnh tranh sẽ càng cao khả năng ứng tuyển của các bạn sẽ càng thấp nên các sinh viên nên khởi động quá trình xin việc càng sớm càng tốt và thời điểm tốt nhất và sẵn sàng nhất đó là thời điểm các sinh viên đã học xong các học phần và bắt đầu đi thực tập, chúng ta có thể tận dụng thời gian thực tập để kết hợp xin việc, tiếp cận các nhà tuyển dụng để học tập kinh nghiệm và tìm kiếm các cơ hội xin việc.

2.1.2. Thu thập thông tin tuyển dụng từ nguồn nào?

Sinh  viên có thể tìm việc từ nhiều nguồn thông tin khác nhau như:

  • Ø Thông qua các ngày hội nghề nghiệp – việc làm cho sinh viên được tổ chức tại trường
  • Ø Thông tin tuyển dụng của các doanh nghiệp trên hệ thống Internet, báo, đài.
  • Ø Thông tin từ gia đình, bạn bè, người quen giới thiệu
  • Ø Thông tin tuyển dụng nội bộ từ nơi thực tập

Bất cứ thông tin tuyển dụng từ nguồn nào cũng quan trọng đối với những sinh viên mới ra trường, vì vậy chúng ta không nên bỏ qua bất cứ cơ hội nào có thể, đặc biệt là những nguồn thông tin tuyển dụng nội bộ (không đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng) là nguồn thông tin quý báu nhất vì khi đó sẽ giảm được tỷ lệ cạnh tranh. Vì vậy, trong giai đoạn xin việc chúng ta nên tận dụng và mở rộng thêm nhiều mối quan hệ như: bạn bè, người thân của bạn bè, những anh chị nhân viên tại nơi thực tập,…vì những người này đều có thể là người đem đến những thông tin tuyển dụng nội bộ tuyệt vời cho chúng ta.

Lưu ý: khi đã có được nhiều thông tin tuyển dụng thì sinh viên không nên nôn nóng mà nộp hồ sơ của mình đến tất cả các công ty đang có nhu cầu tuyển dụng ở bất cứ vị trí nào. Sinh viên cần đặt ra những tiêu chuẩn cơ bản về công việc phù hợp với năng lực và chuyên môn của mình sau đó lựa chọn, đối chiếu các vị trí tuyển dụng và chỉ ứng tuyển những công việc thỏa mãn những tiêu chuẩn cơ bản mà mình đưa ra. Đồng thời, dành thời gian nghiên cứu về các thông tin của doanh nghiệp đang tuyển dụng vì điều này liên quan đến thu nhập trong tương lai của bạn nên phải hiểu rõ quy mô, lĩnh vực ngành nghề, mức lợi nhuận hàng năm, thương hiệu và úy tín của công ty đó trên thị trường.

2.1.3. Làm sao để thuyết phục các nhà tuyển dụng khi thiếu kinh nghiệm làm việc

Sinh viên mới ra trường còn thiếu kinh nghiệm thực tế trong khi các nhà tuyển dụng lại đặt chỉ tiêu này lên hàng đầu, điều này làm sinh viên hoang mang, lo sợ và không đủ tự tin nộp hồ sơ khi thấy yêu cầu tuyển dụng “phải có kinh nghiệm”. Nhưng các bạn sinh viên đừng lo lắng, các nhà tuyển dụng cũng biết rất rõ sinh viên mới ra trường chưa có kinh nghiệm thực tế nên tiêu chí này đưa ra là sự thử thách mà các bạn cần dùng những lợi thế của mình để chinh phục và doanh nghiệp sẽ sẵn sàng chấp nhận nếu như bạn không có kinh nghiệm thực tế nhưng bạn có kiến thức chuyên môn, có sự tự tin, nhạy bén, sáng tạo và chịu khó học hỏi,…. Để các nhà tuyển dụng thấy được những điểm mạnh này của bạn thì các bạn sinh viên cần phải thể hiện điều này ngay trong bộ hồ sơ xin việc, đồng thời các bạn sinh viên phải thể hiện trong phong cách và khả năng ứng xử của mình trước các nhà tuyển dụng.

Đối với bộ hồ sơ xin việc của các bạn cần thể hiện ngay sự sáng tạo, chăm chút, bằng cách: có thể thiết kế một bìa hồ sơ mới lạ, thu hút sự chú ý, sắp xếp các giấy tờ trong hồ sơ theo đúng trình tự như yêu cầu của nhà tuyển dụng. Trong CV xin việc phải thể hiện những ưu điểm và năng lực của bản thân và phải trình bày tất cả những hoạt động mà bạn đã tham gia cống hiến tại trường như: tham gia tình nguyện mùa hè xanh, tiếp sức mùa thi, tham gia các phong trào của Đoàn,..điều này các nhà tuyển dụng thường đánh giá rất cao vì sự năng động, chịu khó, khả năng làm việc tập thể của các bạn.

Đồng thời, trong quá trình đi xin việc, sinh viên cần thể hiện tác phong chuyên nghiệp, lịch sự và trưởng thành trước các nhà tuyển dụng thông qua trang phục, cách đi đứng và cách giao tiếp.

2.1.4. Đừng lo lắng khi chưa ứng tuyển

Quá trình tìm việc của sinh viên mới ra trường thường sẽ gặp nhiều khó khăn do thiếu kinh nghiệm nên có thể kéo dài vài tháng, thậm chí cả năm. Tuy nhiên, các bạn sinh viên đừng lo lắng vì đây là trường hợp mà nhiều người gặp phải. Trường hợp này, đòi hỏi sinh viên cần phải kiên trì hơn và phải bình tĩnh xem xét lại các tiêu chuẩn cơ bản mà mình đã đặt ra cho công việc tương lai có phải là quá cao so với trình độ và khả năng của mình không? Sinh viên có thể hạ một vài tiêu chuẩn cơ bản để có thể nhẹ nhàng lựa chọn các công việc đang được các đơn vị tuyển dụng. Để giảm bớt những áp lực, trong quá trình tìm một công việc phù hợp chúng ta có thể tìm kiếm những công việc tạm thời để có thể tích lũy thêm kinh nghiệm và mở rộng mối quan hệ để tạo ra nhiều cơ hội cho bản thân.

2.2. Hướng nghiệp cho sinh viên khối ngành kinh tế

Trong những năm vừa qua, nhu cầu đào tạo các ngành thuộc khối kinh tế tại các trường Đại học và Cao đẳng tăng qua các năm và số lượng sinh viên đăng ký dự thi vào ngành này chiếm tỷ lệ cao. Điều này đã tạo sự lo lắng cho các sinh viên hiện đang theo học các ngành kinh tế ở các trường, đặc biệt là các sinh viên trường Cao đẳng và Trung cấp về vấn đề việc làm do số lượng sinh viên quá đông, điều này sinh viên không cần phải lo lắng vì ngày nay nền kinh tế ngày càng phát triển, các doanh nghiệp trong và ngoài nước ngày càng tăng về số lượng và mở rộng về quy mô tại Việt Nam nên nhu cầu nhân sự của doanh nghiệp cũng tăng liên tục, nhưng nhân sự phải chất lượng, có chuyên môn cao là tiêu chuẩn hàng đầu của các doanh nghiệp, điều này đòi hỏi sinh viên không ngừng phấn đấu học tập kiến thức, rèn luyện kỹ năng để đáp ứng nhu cầu của các nhà tuyển dụng.

Ngoài ra, sinh viên học ngành kinh tế có phạm vi xin việc rất rộng, không chỉ xin được việc tại các doanh nghiệp sản xuất, thương mại ở các vị trí như nhân viên kinh doanh, marketing, kế toán, phát triển sản phẩm, phân tích tài chính…mà còn có thể hướng đến các tổ chức trung gian tài chính như: ngân hàng, công ty tài chính, quỹ tín dụng, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán hoặc các cơ quan nhà nước như cục thuế, kho bạc, hải quan,…do chương trình đào tạo của sinh viên các ngành thuộc khối kinh tế là tương đối cơ bản, chuyên sâu và có khả năng phát triển kỹ năng làm việc trong môi trường mới.

Không ít sinh viên học ngành Tài chính ngân hàng vẫn nghĩ ra trường chỉ làm việc ở ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng phi ngân hàng, điều này, hoàn toàn sai lầm. Sinh viên học ngành Tài chính ngân hàng tốt nghiệp có thể làm việc được rất nhiều vị trí khác nhau tại nhiều doanh nghiệp và hiện nay có rất nhiều doanh nghiệp tuyển dụng nhân viên ngành Tài chính ngân hàng để làm kế toán doanh nghiệp bởi vì nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp thường xuyên giao dịch với ngân hàng, nếu tuyển một nhân viên vừa có kiến thức về kế toán doanh nghiệp vừa nắm rõ các quy trình nghiệp vụ ngân hàng sẽ giúp các thủ tục giao dịch với ngân hàng được nhanh chóng và chính xác hơn.

Như vậy, cơ hội nghề nghiệp đối với sinh viên thuộc khối ngành kinh tế là rất cao. Tuy nhiên việc ra trường tìm được một việc làm dễ hay khó là phụ thuộc vào kết quả học tập của sinh viên, kiến thức kinh tế xã hội, các kỹ năng mềm, khả năng thích ứng của sinh viên với môi trường làm việc.